Ondervoeding en spierverlies bij ouderen voorkomen
Eén op de zes thuiswonende ouderen is ondervoed — vaak onzichtbaar. Zo herkent u de signalen en houdt u spieren en gewicht op peil.
Door Brenda van Uffelen, diëtist · 7 min leestijd · bijgewerkt 30 mei 2026
Het onzichtbare probleem
Ondervoeding bij ouderen wordt vaak gemist omdat het geleidelijk gaat — en omdat iemand met overgewicht óók ondervoed kan zijn (verlies van spier, behoud van vet). Signalen: onbedoeld afvallen (meer dan 4 kg of 5% in een half jaar), loszittende kleding of ring, minder eetlust, vermoeidheid en vaker vallen.
De gevolgen zijn fors: langzamer herstel na ziekte, meer kans op vallen en botbreuken, en verlies van zelfstandigheid. Volgens de ESPEN-richtlijn is vroege herkenning plus eiwitrijke voeding de effectiefste interventie.
Eiwit: méér nodig, niet minder
Ouderen hebben juist méér eiwit nodig dan jongere volwassenen: 1,0-1,2 g per kg lichaamsgewicht per dag (bij ziekte 1,2-1,5 g). Het lichaam reageert minder gevoelig op eiwit (“anabole resistentie”), dus elke maaltijd moet 25-30 gram bevatten.
- Ontbijt: kwark of Skyr in plaats van alleen een beschuitje.
- Verrijk soep en puree met ei, geraspte kaas of melkpoeder.
- Tussendoor: handje noten, blokje kaas, gekookt ei.
- Vitamine D 20 µg per dag als supplement (standaardadvies 70+).
- Combineer met beweging: zonder spierprikkel wordt eiwit nauwelijks in spier omgezet.
Kleine eetlust, slimme oplossingen
Bij weinig eetlust werkt “klein maar vaak”: zes kleine eetmomenten in plaats van drie grote borden. Vol-vette producten zijn hier juist de goede keuze — dit is het spiegelbeeld van een afvaladvies. Op aanvraag kom ik voor deze doelgroep ook aan huis in de regio Rucphen–Roosendaal.
Veelgestelde vragen
- Mijn ouder valt af zonder reden — wanneer aan de bel trekken?
- Bij meer dan 4 kg (of 5%) onbedoeld gewichtsverlies in zes maanden: huisarts en diëtist inschakelen. Hoe eerder, hoe beter omkeerbaar.
- Zijn drinkvoedingen (medische shakes) nodig?
- Pas als verrijkte gewone voeding onvoldoende lukt. Ze worden bij ondervoeding vaak vergoed; de diëtist regelt de aanvraag.
Hier persoonlijk mee aan de slag?
Dieetbegeleiding wordt 3 uur per jaar vergoed vanuit de basisverzekering. Plan direct online een afspraak.
Afspraak maken